Een verslag van Hendrik Klaassens, gevolgd door een van mezelf, over de stoepa bij Hantum

Een boeddhistische tempel in Friesland.

een verslag van Hendrik Klaassens

 

Maar heel weinig mensen weten het, maar in Friesland staat een heuse boeddhistische tempel, die ook als retraitecentrum in gebruik is. Nabij Hantum, bijna aangeplakt tegen de Waddendijk, ligt op een halve kilometer van het gehucht Hantum een boeddhistisch centrum, bestaande uit een retraitegedeelte, een tempel en een stoepa.

Tineke, mijn dochter en ik waren nieuwsgierig geworden door de verhalen die we erover hadden gehoord en daarom zijn we er op de bonnefooi zomaar naartoe gereden om er een kijkje te nemen, in de hoop dat een welwillende monnik ons zou verwelkomen en ons de hele entourage wilde laten zien.
Na een kort ritje over een héél smal landweggetje - eigenlijk meer een veredeld fietspad - kwamen we aan bij een stukje bos waar hier en daar lange, rechthoekige vlaggen door het loof heen schemerden. Toen wisten we dat we op de juiste locatie terecht waren gekomen. Behoedzaam, vol ontzag, parkeerden we onze auto op het terrein. We waren nog niet uitgestapt of er kwam al een grijze zestiger op ons afgelopen, die ons vriendelijk toeknikte. Hij vroeg ons of we een rondleiding wilden.

Het eerste wat hij ons liet zien was de stoepa.





Een stoepa is een soort toren, die volgens de boeddhistische traditie, de positieve krachten van een land - vrede, liefde en harmonie - stabiliseert en vermeerdert. Rondom het hele geval waren aan de buitenkant nissen aangebracht waarin Boeddhabeelden prijkten.
Op de begane grond was er een gebedsruimte, waarin - naast tal van Boeddhabeelden - als curiositeit ook een beeldje van Bonifatius viel te ontdekken, die prediker die in 754 ruw door de Friezen is vermoord. Het bleek een geschenk te zijn van de bisschop van Groningen t.g.v. de inwijding van het klooster in 1991. Ook werd ons iets verteld over de geschiedenis van dit centrum. In de 70-er jaren was de boerderij, die vroeger op het terrein stond, aangekocht door een stel hippies. Nadat de hoofdbewoner ervan was overleden, bood de familie het aan aan een Tibetaans-Boeddhistische kloosterorde, die het uiteraard dankbaar aanvaardde. Sindsdien zijn er verschillende gebouwen verrezen op het terrein, o.a. ook een tempel.
Rondom de stoepa bevindt zich een indrukwekkende rij gebedsmolens; als je ze in beweging brengt, worden de gebeden die op de rollen zijn aangebracht, meegevoerd naar de vier windstreken, waar ze hun zegenrijk werk plegen te doen. Uiteraard hebben we alle 108 gebedsmolens laten zwiepen in de wind; we zijn benieuwd naar de uitwerking.

 


Foto: Een deel van de 108 gebedsmolens met Tibetaanse inscripties



Ook mochten we een kijkje nemen in de eigenlijke tempel, die gesitueerd is binnen een apart gedeelte van het terrein, omgeven door fraai versierde muren. Gezeten op krukjes luisterden we naar verhalen over de lama's die hier actief waren geweest; ook de huidige lama Ch÷dje Gawang Rinpoche is rechtstreeks door de Dalai Lama benoemd en uitgezonden naar Nederland. I.t.t. de Dalai Lama is hij echter alleen geestelijk leider, dus zonder wereldlijke nevenfuncties.

De geschiedenis van het Tibetaanse boeddhisme is een verhaal apart. Het belangrijkste is wel, dat het boeddhisme in de vroege middeleeuwen vanuit India in Tibet is doorgedrongen. Deze godsdienst had een matigende invloed op de Tibetanen. Zo kwam er geleidelijk een eind aan de veroveringsoorlogen, die Tibetaanse horden tot diep in centraal AziŰ uitvoerden; Peking werd zelfs tot twee maal toe door Tibetaanse legers ingenomen. Nadat het boeddhisme eenmaal ingang had gevonden, hielden deze raids na verloop van tijd op.
Honderden jaren lang drukte de Tibetaanse vorm van het boeddhisme zijn stempel op het land. Tibet werd een theocratie onder leiding van de heersende Dalai Lama, die zetelde in Lhasa. Er ontstonden verschillende kloosterorden, waarvan de Geelkappen-orde de belangrijkste werd. Ook de huidige Dalai Lama behoort tot deze orde. Daarnaast bleven er ook nog resten bestaan van de oudere Bon-religie.

 


Foto: De Potala in Lhasa, de officiŰle residentie van de Dalai Lama



In 1949 werd Oost-Tibet ingenomen door de Chinezen. Tijdens de daarop volgende onderhandelingen werd een Tibetaanse delegatie gedwongen om een "17 punten Overeenkomst betreffende Maatregelen voor een vreedzame Bevrijding van Tibet" te ondertekenen. In feite grepen de Chinezen dit akkoord aan om ook de rest van Tibet op brute wijze te onderwerpen. Zo marcheerden zwaarbewapende Chinese troepen op 9 september 1951 de Tibetaanse hoofdstad Lhasa binnen. Al snel was heel Tibet onder Chinese controle. Kloosters werden verwoest, de godsdienst en de politieke vrijheid werden onderdrukt, en op grote schaal vonden arrestaties en massamoorden plaats.
Op 10 maart 1959 brak de langverwachte opstand van het Tibetaanse volk uit. Deze opstand werd met bruut geweld onderdrukt en 7 dagen later, op 17 maart 1959, moest de Dalai Lama met zijn gevolg vluchten naar India, waar hij nog altijd verblijf houdt (in Daramsala). De film 'Seven years in Tibet' geeft een aardig beeld van de geschiedenis van dit land in de 40-er en 50-er jaren.

De huidige Chinese provincie Tibet omvat trouwens maar de helft van het oorspronkelijke grondgebied van het vrije Tibet, zoals dat vˇˇr de invasie door communistisch China bestond. Hieronder zie je een kaartje van Tibet in zijn volle omvang. De huidige Dalai Lama is geboren in het dorpje Takster in de provincie Amdo, die evenals het grootste deel van de provincie Kham door de Chinezen is geannexeerd.



Plaatje: Het oorspronkelijke Tibet vˇˇr de Chinese invasie.



Laten we nog even terugkeren naar de meditatie die door de Tibetanen, ook in Hantum, wordt beoefend.
Onder leiding van de lama, die aan het hoofd staat van dit boeddhistisch retraitecentrum, wordt er drie maal daags in de tempel gemediteerd. Een aantal leerlingen van hem bidden met hem mee, maar ook bezoekers zijn welkom.
In een wereld waarin de mensen steeds opgefokter raken, lijkt het me nog helemaal nog niet zo slecht als sommigen door zo'n scholings- en meditatieweg weer rust en evenwicht in zichzelf vinden. Het is in elk geval een vreedzame weg, waarbij je wat meer orde en harmonie in jezelf kunt scheppen.

Al met al was het een aangenaam en leerzaam uitje.
 
 
 
 
 
 
 Na dit verslag van Hendrik was ikzelf natuurlijk erg nieuwsgierig geworden om dit plekje met eigen ogen te zien en de sfeer te proeven.

Gisteren, 24 juli 2005, was het zover. Ik was erachter gekomen dat dit centrum vlakbij het huis van mijn goede vrienden, Loek en Ina Gans, gelegen was en dus ging ik bij hen op visite en namen zij me mee naar dit verborgen plekje in Hantum.

Veel kan ik niet toevoegen aan het verslag van Hendrik, maar ik heb wel meer foto's gemaakt en die wil ik hier graag met jullie delen.

Ik was zeer onder de indruk van de rust die er heerste, vooral in de Stoepa die volgens onze gids gebouwd is op een krachtplek met leylijnen, en alle zorgen en bekommernissen vielen zomaar van me af.

 

In de Stoepa
 
                  
de stoepa aan de buitenkant                                             honderden Boeddhabeeldjes in de stoepa
 
 
 
 
 

         
staande op de krachtplaats in de stoepa

Vermits het ook mogelijk is om daar even te verblijven voor een retraite denk ik dat ik daar nog wel eens een keer terecht kom om helemaal tot rust te komen en om het ochtendritueel mee te maken. De Lama was trouwens niet aanwezig en alleen daarom al wil ik er graag terugkeren want ik had wel gehoopt om met die man van gedachten te kunnen wisselen.


In de Tempel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

MANTRA bij de tora (rondgang langs de gebedsmolens.)
 
 
 



 

De Mantra: "Om Mani PadMa Hum" getekend in een mandala door de lama.
 
 
 



 
 Na de rondleiding werden we ook nog gastvrij onthaald op een lekker kopje thee.


Ina, Loek en onze gids aan de thee

 

Wie meer wil weten over dit Tibetaans-boeddhistische centrum, kan hier terecht 
Bezoekers kunnen elke zondagmiddag in het centrum terecht.