Pastoor Omer Gilliet en de H. Barbarakerk in Breskens

 

Op 12 augustus 2011 was ik in Breskens.
 

In Breskens Magazine 2011 las ik:

 

In mei 2010 mocht de Breskense pastoor Omer Gielliet zijn vijfentachtigste verjaardag vieren. Een kleine maand later was het weer feest, begin juni van dat jaar was hij zestig jaar priester. En het hield niet op: eind juli werd hij gekozen tot Bressiaander van het jaar 2010!

Omer Gielliet is een opvallende persoonlijkheid, als priester en als mens. Volgens hem moeten kerk en maatschappij een eenheid vormen en hoe het moet, daarvan is hij een voorbeeld.

"2010 was een bijzonder jaar”, meent hij in het voorjaar van 2011. "Ik snap niet hoe het allemaal kon. Eerst het jubileum, een heel bijzonder en prachtig feest, en dan de verkiezing tot Bressiaander van het jaar. Hieruit bleek toch wel dat ik een mens van de kerk en de maatschappij ben en vooral een oude’ bekende onder de Bressiaanders. Maar, ik ga zeker niet op mijn lauweren rusten. Ik heb al weer plannen en ben al aan het werk.”

Zijn werk, dat is naast af en toe het geven van rondleidingen door zijn kerk, de Sint Barbarakerk met zijn vele bijzondere, door hemzelf vervaardigde houtsculpturen, nog steeds het beeldhouwen zelf.

"Ik ben bezig aan een Petrus voor een kerk in Torhout. Het beeld wordt zeker twee meter groot. De boom is er al, hij hangt in de takels hier buiten en het begin is gemaakt. Het is een holle boom, net als de kerk, die niet meer vol is van zichzelf. Hij staat open, ook voor de wereld eromheen. Tegen de achterwand van de boom wil ik sleutels hangen, de sleutels van de kerkgemeenschap. Petrus zelf draagt volgens de Bijbel de sleutels van de hemel. Ik wil ermee zeggen dat er nog aan gesleuteld moet worden, aan kerk en wereld. De kerk moet open staan en niet zelfvoldaan worden. De voorkant van de boom lijkt op een hart en ons hart moeten we koesteren. Het gezicht komt er boven. Dat is er nog niet, zie het al voor me.

Naast Petrus staat een beeld van Paulus, nog goed verpakt, dat is al klaar maar moet nog geprepareerd worden. Van Paulus vind ik zo bijzonder dat hij een geboren Koerd was. Hij trok na zijn bekering door heel Klein-Azië en heeft heel wat brieven aan de verschillende gemeentes geschreven. Deze liggen bij mijn beeld van hem aan zijn voeten. Paulus is voor een bevriend priester in ‘s-Heerenhoek.”

De beelden van Omer Gielliet in en voor de r.-k. kerk, zijn zeker een aanrader voor de bezoeker  van Breskens. Heel speciaal is het als Omer er zelf is om over zijn werken te vertellen.

 

 

 

 

 

 

 

Heilige Barbara kerk in Breskens

 

De H. Barbarakerk aan de Europastraat is begin jaren vijftig van de vorige eeuw gebouwd als hulpkerk. In 1967 werd Omer Gielliet hier als pastoor benoemd en vrij snel daarna begon hij zijn oude hobby, houtsnijwerk, weer op te nemen. Dit resulteerde in de jaren die volgeden in vele houten sculpturen die allemaal het verhaal vertellen van een begeesterd man, die met zijn beelden de wereld heel wat te vertellen heeft.

De beelden van priester/kunstenaar Omer Gielliet staan op vele plaatsen in Nederland en België. In en rond de kerk te Breskens staan en hangen veel van zijn beelden, waaronder een kruisbeeld dat vervaardigd is uit een 10.000 jaar oude boomstam en een tot de verbeelding sprekende kruisweg.

Een bezoek aan dit kerkje is meer dan de moeite waard. In een oase van rust kunt u de verhalen die de beelden vertellen tot u laten komen. De H. Barbarakerk is vanaf 1 mei tot 30 september geopend van dinsdag tot en met zaterdag, iedere dag van 10.00 tot 12.00 uur en 13.30 uur tot 16.30 uur.

 

 

 

 

 

 

 

Breng samen met met mij een bezoekje aan de kerk en geniet van de beelden van Omer Gielliet.... al kunnen de foto's maar een fractie van de uitstraling - die de beelden in werkelijkheid hebben - laten zien. Zie dit fotoverslag dan ook als een voorproefje voor een écht bezoek aan de Heilige Barbarakerk
 

 

 

Als u het trapje opgaat naar het altaar - wat is toegestaan - valt onmiddellijk op:
Het Kruis: Hoog tegen de wand de vorm van het kruis. Wie goed kijkt, ziet dat het 2 figuren zijn: de Christus, als de wereld omarmend, en Hijzelf omarmt door een vrouw, op de rug gezien. Het is Maria Magdalena, de eerste Getuige van de Verrezene, die ze ontmoette in de hof. Aanvankelijk niet geloofd door de apostelen, wordt ze later "de Apostel van de apostelen” genoemd.
P.S. Het hout is afkomstig uit baggerwerken in Terneuzen rond 1970 en zou tienduizenden jaren oud zijn, evenals het hout van de andere donkere sculpturen.
Het Tabernakel:
Rechts staat in de broodboom het tabernakel. De boom heeft de vorm van een linker hand, en stelt de hand God voor met daarin allerlei vormen van communicatie. Brood van het verbond, waarvoor men knielen, moet om het te vinden. Manna in de woestijn van ons leven, voedsel voor onze honger; Hijzelf. In Gods hand geschiedt dit alles.
Het Vissymbool:
(links boven) Christus rijst in de voorstelling op en houdt alles in zijn greep, geeft vaart en heimwee aan de mensen. De mensen vormen samen met Zijn lichaam een anker van Hoop, dat Hij de toekomst inwerpt. Het is daar waar wij vaste grond zullen vinden in de Heilige stad Jeruzalem.
Christus houdt de voorste figuur vast, richt hem op. De mens weet zich met Hem verbonden en dat geeft moed en rust.
Ook is dit een symbool van de overgang van het vissentijdperk -geboorte van Christus tot het jaar 2000-naar het tijdperk van de Waterman; het tijdperk van de Geest die heel de wereld EEN zal maken. Teilhard de Chardin: "Langs ontzaggelijke worsteling los komen uit het materiële, om een hogere manier van leven te verwerven”.
Het Huwelijksbootje:
(beneden onder het podium rechts) Dit was oorspronkelijk een mal, een model voor een jacht.
Schip betekent in het Hebreeuws IK, het diepste in een persoon.
De naam "Hemelvaart” heeft het gekregen i.v.m. "Breskens 7 "; dit schip is eens in een noodweer als het ware boven de golven uitgetild en wonderbaarlijk behouden thuis gekomen. Deze huwelijksboot wordt gebruikt bij de huwelijkssluiting.
Ervaring is hier de beste leermeester.
De Verbondskelk:
Midden in de kerk, op een verhoging, in de vorm van een ei — oervorm van leven - staat een eik als het nieuwe altaar.
Er staat op geschreven: dit is de kelk van het Altijddurende Verbond. Dit verbond is begonnen bij Abraham. God riep — en roept nog — Abraham weg uit het land van de dood, waar kinderen werden geofferd, zoals ook nu aan de economie en de beveiliging ervan.
God roept tot LEVEN. 3500 Jaar geleden begon het verbond: bij een eik. Daar bouwde Abraham een altaar voor JAHWEH.
Als wij luisteren en ook doen wat we horen, zijn wij "kinderen van Abraham”. Jesaja zegt daarover: "het brengen van de boodschap voor de armen, de geboeiden terug doen keren naar het Licht, treurenden troosten”. Deze noemt God”eiken van heil” met hen sluit Hij een altijddurend verbond.
De kracht van de verbondseik is in de gebrokenen van hart; op hun afgeknotte stammen plant JAHWEH het blijk van zijn luister.
Verbonden zijn met al de profeten en martelen in onze tijd; op hun kelk drinken die ook Jezus dronk en hierin ons voorging:” De kelk in mijn bloed voor de verzoening onder de volkeren
”Omwille van de grote spanning in het hout is het hart uit de kelk gehaald. In plaats daarvan nu een buis met een oorkonde waarop het volgende gedicht:
 
Enige grond
Onder mijn voeten
Verbond dat niet gesloten maar geopend werd voorgoed
en dit geheim is groot mijn centraal
Mijn tafel zijt Gij
Mijn beker vloeit over nu en altijd
In de eeuwen der eeuwen Amen.
 
Op deze oorkonde staan honderden handtekeningen van mensen, zij vormen nu het levende Hart van dit altijddurende verbond. Ook namen van vele vluchtelingen zijn hier geborgen. Zelfs van 4 Chinese jonge mensen die op het "plein van de Hemelse vrede” voor de tanks zich verzet hadden tegen de tirannie.
Na een lange omzwerving vonden ze in een kibboets in Israël een boekje van de kruisweg der mensen van Breskens en kwamen toen naar hier. Een Nederlandse missionaris uit Hong Kong, juist hier op bezoek, heeft hen geholpen aan een verblijfsvergunning.
 
Precies boven het midden hangt de grote zilveren Godslamp. Met de andere zes kleine lampen in de zijbogen hebben wij het heilige getal 7 — de lichten van de sabbat — voltooid.
Op "het ei” zie je ook een schelp uit de Pacific: de doopvond.
De Grote Draaiboom bij de Scheepszwaarden:
Op deze beuk staat de UITTOCHT afgebeeld. De geschiedenis van Zeeland: eerst zee dan land.
1. Onderaan Abraham, het begin van de stroom gelovigen die uit hem ontspringt.
Abraham liet omwille van God het oude land los waarin de mens gevangen zit, gevangen in zichzelf.
2. Rechts daarvan onderaan een mens die in de slik mossels trekt -ooit hier voedsel voor de armen. Er kon maar voor 1 dag eten verzameld worden, net als bij de Joden in de woestijn. God trekt met hen mee.
3. Rechts daarvan het water, de overstromingen in dit gebied. Rond het jaar 1100 zijn hier cisterciënzer monniken gekomen uit Vlaanderen, en wel uit Breskein, een gehucht dat nu nog bestaat in de buurt van Torhout. Zij hebben vanuit hun klooster El Mare een begin gemaakt met indijken en stichtten hier het dorp Breskein, later Breskens genoemd.
De mensen trekken door het water van de z.g. Passageule; zoals MOZES
ZIJN VOLK LEIDDE DOOR DE WOESTIJN ZO WERD HIER HET VOLK GERED UIT HET WATER. Een volk boeren, vissers, herders en hongerlijders.
Op de schouders van de monnik staat in het Latijn de spreuk van Sallustius (63 voor Chr.):”Door de eendracht van het HART groeien de kleine dingen”.
4. Hier vlakbij ziet u een man met een harp; symbolen voor David en Goliath in ons midden.
Het SS-teken is tegelijk dollarteken; de overheersing door de dollar, de sikkel, de supermachten. Wie is de David van nu. . . .weerloos...
5. Terug naar beneden rechts van Goliath de "blokvorming” van deze tijd (blok aan je been).
Is hieruit een Exodus? Hoe? Weer ten koste van miljoenen? Zoals bij het symbool van de bevrijders hier in 1945-het essenblad uit Canada. U ziet dit in de hand van God, die een partijdige God is, de kant kiest van de verdrukten. In deze hand met het essenblad zie je ook het schip van de Joden, de” Exodus”, waarmee ze naar Israël zijn gevaren.
U ziet nog iemand die de hand beschermend legt op deze geknechte mens, te herkennen als onze bisschop Ernst, zoveel jaren aan het roer in het bisdom Breda.
6. Velen hebben geleerd om op te staan uit de dood, zoals ook in deze boom uitgebeeld. Bij dezen mogen wij ons aansluiten, om samen het Licht van de Verrezene hoog te houden in ons midden.
7. Hier vlakbij de lezenaar met het Wapen van de Salzburgse protestanten, die 350 jaar aldaar door de katholieken werden verdreven en hier aankwamen. Ze lieten hun wapen hier achter: een zeearend met twee koppen.

Verrezen Christus:

Het beeld achter het vroegere doopvont rechts vooraan in de kerk is de veertiende kruiswegstatie.

Een boom uit het water gered. Gemaakt uit een paal vol niet vernietigende paaiwormen, opgevist uit het Kanaal.

Zodra wormen in het daglicht komen gaan ze dood. Het licht is sterker dan de dood. Ook dan de onze. Al tijdens ons leven is dat zo.

Als er iets zit te knagen in ons leven en wij brengen dat in het licht van een ander, dan staan we weer recht en leven wij weer, want ook in de ander is Gods Licht aanwezig. Dus: veertiende statie is zowel begraven als verrijzen. Hier tegen de muur een oor. Het geloof is uit het horen. Vele mensen gaan zo door " het dooie punt ". Dan wordt de punt een komma, een embryo, een nieuw begin.

Het Wachthuisje:

Links voor in de kerk. In deze boom is de bliksem geslagen. Het hemellicht. Juist op deze plaats het Kind. Het licht der wereld - het voor mensen getransformeerde hemellicht - op de schoot van Maria, behoed door Jozef, een timmerman.

Ook als je zegt: ”Mijn leven is naar de bliksem”, kan er toch weer iets nieuws beginnen.

   
   
   
   
   
   

De Scheepszwaarden:

Het schip houdt koers op twee scheepszwaarden. Rechts een engel met bazuin; Christus tegemoet.

Links figuren die letterlijk "verrijzen”, de laatste letters van het alfabet XYZ. De letter Z: een mens die uiteindelijk de handen voor de ogen slaat.

Gaan ZIEN: de verbanden van rijkdom en geweld, wapens, macht, kerk, kolonialisme en de verdrukten die hier onder lijden. Je wrijft je ogen even uit:”Dat moet nu maar eens afgelopen zijn”. Dan begint de DAG. . . als de wekker afloopt.



Het ei

'Hoezeer de wereld ook door schaalvergroting kleingemaakt,
barsten zal 't en ontdooien'
Omer Gilliet in zijn presentatie - kerst 2011